Yarının (Aslında Bugünün) Internet'inde Başarının 10 Sırrı @ 02-04-2008 04:59 Top 10 listeleri her zaman bana çekici gelmiştir. Problem şu ki bunlar genellikle ya eğlenceli olup hiç bir şey söylemezler, ya da çok şey söylerler ama çok sıkıcı olurlar aklımda hiç bir şey kalmaz. (Özellikle Guy Kawasaki'nin top 10 listelerine hem eğlenceli hem de içleri dolu oldukları için bayılırım. Ama bu da başka bir yazının konusu)
Seth Godin'in eski bir yazısına dün tesadüfen ulaşınca güzel bir top 10 listesi yaptığını farkettim. Hem de çok cezbedici bir konuda: "Yarının Internet'inde başarının anahtarları nelerdir?" Yok, yok hemen kapatmayın, "müşteri odaklılık, innovasyon, toplam kalite, insan kaynakları gibi güncel business geyiği gibi bir liste değil bu. Zaten 3 yıl geçtikten sonra, (you tube/facebook öncesine dönemde yazılmış) ama bugün okurken küf kokusu gelmeyen bir yazı bu. (Bu sebeple bir kitap çıktıktan sonra 3 yıl geçmeden okumuyorum. Eğer küf kokusu yoksa gerçekten değerli bir şeyler vardır bence.)
Seth Godin'i ayıran bir nokta da bir zamanlar gerçekten elini kirletmiş, bu işlere bulaşmış, tozunu yutmuş birisi. Atıp tutarken ayakları yere basar böyle insanların. Zaten bu cephe tecrübesi ilk maddeye yansımış: RELENTLESS EXECUTION!
İşini adam gibi yap diyor. Kestirmeler, oyunlar, cilalar vb. ile kurtulamıyorsunuz. Bu maddeyi ise diğer dokuzunun açık ara önünde görüyor.
Sonraki maddeleri tek tek burada listelemeyeceğim, zaten bir buçuk sayfalık kısa ve öz bir yazı bu. Diğer maddeler de genel olarak benzer tema etrafında dolanıyor: Aklına gelen her işe bulaşmamak, odaklanmak, ileriyi düşünmek, değerli bir şey üretmek, büyük kalantor bir ortağa bel bağlamamak, sektörün "duayenlerini" kaale almamak ve verilen sözleri tutmak gibi genel şeyler.
Bunların yanında dikkate çeken iki somut öneri ise iş modelleri ile ilgili. Bir tanesi para kazanmayı daha ilk günden ürünün içine entegre etmek. Adwords'un Google arama hizmetinde kullanıcılara fayda sağlayacak biçime bütünleşik bir parçası olarak tasarlanması örneğini veriyor. Bunu açmak gerekirse, adwords'de kullanıcıların faydalı buldukları, çok tıkladıkları, aranan kelimelerle alakalı, sitelerinin kaliteli içeriği olan reklamlar daha az para verseler de yukarı sıralara çıkarılıyor. Böyle bir uygulama Hotmail'deki eğreti biçimde tutturulmuş, ve rahatsız edici bannerlarla karşılaştırıldığında hem kullanıcılara fayda yarattığı hem de para kazandırdığı için çok daha sürdürülebilir bir iş modeli sunuyor. Bunu ise en baştan, ürünü tasarlarken yapabilirsiniz. Sonrasında iş modelini değiştirmek çok çok güç bir şey. Örneğin youtube şu anda bununla kıvranıyor, videolarla reklamları bir araya getirmekte zorlanıyor.
Diğer dikkat çekici somut öneri ise insanları birbirine bağlamak. Hemen Web 2.0 diye bağıracak herkes. Ama bu zaten çok eskiden beri olan bir "killer application". Craiglist, hotornot, hotmail ve ICQ 90'larda doğmuş ve insanları bir birine bağlamayı sağladığı için patlamış ürünler.
Stay hungry, stay foolish! @ 17-08-2007 07:07 Steve Jobs'un Stanford Üniversitesi mezunlarına yaptığı konuşmanın videosunu buldum. Ayrıca metnini de ekledim altına, okumak isteyenler için. Özellikle Apple'dan ayrıldıktan sonra hissettikleri ve yaptıkları ile ilgili bölüm çok ilginç. Bir sonraki yazımda Steve Jobs ile ilgili bir profil hazırlayacağım.
This is the text of the Commencement address by Steve Jobs, CEO of Apple Computer and of Pixar Animation Studios, delivered on June 12, 2005.
I am honored to be with you today at your commencement from one of the finest universities in the world. I never graduated from college. Truth be told, this is the closest I've ever gotten to a college graduation. Today I want to tell you three stories from my life. That's it. No big deal. Just three stories.
The first story is about connecting the dots.
I dropped out of Reed College after the first 6 months, but then stayed around as a drop-in for another 18 months or so before I really quit. So why did I drop out?
It started before I was born. My biological mother was a young, unwed college graduate student, and she decided to put me up for adoption. She felt very strongly that I should be adopted by college graduates, so everything was all set for me to be adopted at birth by a lawyer and his wife. Except that when I popped out they decided at the last minute that they really wanted a girl. So my parents, who were on a waiting list, got a call in the middle of the night asking: "We have an unexpected baby boy; do you want him?" They said: "Of course." My biological mother later found out that my mother had never graduated from college and that my father had never graduated from high school. She refused to sign the final adoption papers. She only relented a few months later when my parents promised that I would someday go to college.
And 17 years later I did go to college. But I naively chose a college that was almost as expensive as Stanford, and all of my working-class parents' savings were being spent on my college tuition. After six months, I couldn't see the value in it. I had no idea what I wanted to do with my life and no idea how college was going to help me figure it out. And here I was spending all of the money my parents had saved their entire life. So I decided to drop out and trust that it would all work out OK. It was pretty scary at the time, but looking back it was one of the best decisions I ever made. The minute I dropped out I could stop taking the required classes that didn't interest me, and begin dropping in on the ones that looked interesting.
It wasn't all romantic. I didn't have a dorm room, so I slept on the floor in friends' rooms, I returned coke bottles for the 5¢ deposits to buy food with, and I would walk the 7 miles across town every Sunday night to get one good meal a week at the Hare Krishna temple. I loved it. And much of what I stumbled into by following my curiosity and intuition turned out to be priceless later on. Let me give you one example:
Reed College at that time offered perhaps the best calligraphy instruction in the country. Throughout the campus every poster, every label on every drawer, was beautifully hand calligraphed. Because I had dropped out and didn't have to take the normal classes, I decided to take a calligraphy class to learn how to do this. I learned about serif and san serif typefaces, about varying the amount of space between different letter combinations, about what makes great typography great. It was beautiful, historical, artistically subtle in a way that science can't capture, and I found it fascinating.
None of this had even a hope of any practical application in my life. But ten years later, when we were designing the first Macintosh computer, it all came back to me. And we designed it all into the Mac. It was the first computer with beautiful typography. If I had never dropped in on that single course in college, the Mac would have never had multiple typefaces or proportionally spaced fonts. And since Windows just copied the Mac, its likely that no personal computer would have them. If I had never dropped out, I would have never dropped in on this calligraphy class, and personal computers might not have the wonderful typography that they do. Of course it was impossible to connect the dots looking forward when I was in college. But it was very, very clear looking backwards ten years later.
Again, you can't connect the dots looking forward; you can only connect them looking backwards. So you have to trust that the dots will somehow connect in your future. You have to trust in something — your gut, destiny, life, karma, whatever. This approach has never let me down, and it has made all the difference in my life.
My second story is about love and loss.
I was lucky — I found what I loved to do early in life. Woz and I started Apple in my parents garage when I was 20. We worked hard, and in 10 years Apple had grown from just the two of us in a garage into a $2 billion company with over 4000 employees. We had just released our finest creation — the Macintosh — a year earlier, and I had just turned 30. And then I got fired. How can you get fired from a company you started? Well, as Apple grew we hired someone who I thought was very talented to run the company with me, and for the first year or so things went well. But then our visions of the future began to diverge and eventually we had a falling out. When we did, our Board of Directors sided with him. So at 30 I was out. And very publicly out. What had been the focus of my entire adult life was gone, and it was devastating.
I really didn't know what to do for a few months. I felt that I had let the previous generation of entrepreneurs down - that I had dropped the baton as it was being passed to me. I met with David Packard and Bob Noyce and tried to apologize for screwing up so badly. I was a very public failure, and I even thought about running away from the valley. But something slowly began to dawn on me — I still loved what I did. The turn of events at Apple had not changed that one bit. I had been rejected, but I was still in love. And so I decided to start over.
I didn't see it then, but it turned out that getting fired from Apple was the best thing that could have ever happened to me. The heaviness of being successful was replaced by the lightness of being a beginner again, less sure about everything. It freed me to enter one of the most creative periods of my life.
During the next five years, I started a company named NeXT, another company named Pixar, and fell in love with an amazing woman who would become my wife. Pixar went on to create the worlds first computer animated feature film, Toy Story, and is now the most successful animation studio in the world. In a remarkable turn of events, Apple bought NeXT, I returned to Apple, and the technology we developed at NeXT is at the heart of Apple's current renaissance. And Laurene and I have a wonderful family together.
I'm pretty sure none of this would have happened if I hadn't been fired from Apple. It was awful tasting medicine, but I guess the patient needed it. Sometimes life hits you in the head with a brick. Don't lose faith. I'm convinced that the only thing that kept me going was that I loved what I did. You've got to find what you love. And that is as true for your work as it is for your lovers. Your work is going to fill a large part of your life, and the only way to be truly satisfied is to do what you believe is great work. And the only way to do great work is to love what you do. If you haven't found it yet, keep looking. Don't settle. As with all matters of the heart, you'll know when you find it. And, like any great relationship, it just gets better and better as the years roll on. So keep looking until you find it. Don't settle.
My third story is about death.
When I was 17, I read a quote that went something like: "If you live each day as if it was your last, someday you'll most certainly be right." It made an impression on me, and since then, for the past 33 years, I have looked in the mirror every morning and asked myself: "If today were the last day of my life, would I want to do what I am about to do today?" And whenever the answer has been "No" for too many days in a row, I know I need to change something.
Remembering that I'll be dead soon is the most important tool I've ever encountered to help me make the big choices in life. Because almost everything — all external expectations, all pride, all fear of embarrassment or failure - these things just fall away in the face of death, leaving only what is truly important. Remembering that you are going to die is the best way I know to avoid the trap of thinking you have something to lose. You are already naked. There is no reason not to follow your heart.
About a year ago I was diagnosed with cancer. I had a scan at 7:30 in the morning, and it clearly showed a tumor on my pancreas. I didn't even know what a pancreas was. The doctors told me this was almost certainly a type of cancer that is incurable, and that I should expect to live no longer than three to six months. My doctor advised me to go home and get my affairs in order, which is doctor's code for prepare to die. It means to try to tell your kids everything you thought you'd have the next 10 years to tell them in just a few months. It means to make sure everything is buttoned up so that it will be as easy as possible for your family. It means to say your goodbyes.
I lived with that diagnosis all day. Later that evening I had a biopsy, where they stuck an endoscope down my throat, through my stomach and into my intestines, put a needle into my pancreas and got a few cells from the tumor. I was sedated, but my wife, who was there, told me that when they viewed the cells under a microscope the doctors started crying because it turned out to be a very rare form of pancreatic cancer that is curable with surgery. I had the surgery and I'm fine now.
This was the closest I've been to facing death, and I hope its the closest I get for a few more decades. Having lived through it, I can now say this to you with a bit more certainty than when death was a useful but purely intellectual concept:
No one wants to die. Even people who want to go to heaven don't want to die to get there. And yet death is the destination we all share. No one has ever escaped it. And that is as it should be, because Death is very likely the single best invention of Life. It is Life's change agent. It clears out the old to make way for the new. Right now the new is you, but someday not too long from now, you will gradually become the old and be cleared away. Sorry to be so dramatic, but it is quite true.
Your time is limited, so don't waste it living someone else's life. Don't be trapped by dogma — which is living with the results of other people's thinking. Don't let the noise of others' opinions drown out your own inner voice. And most important, have the courage to follow your heart and intuition. They somehow already know what you truly want to become. Everything else is secondary.
When I was young, there was an amazing publication called The Whole Earth Catalog, which was one of the bibles of my generation. It was created by a fellow named Stewart Brand not far from here in Menlo Park, and he brought it to life with his poetic touch. This was in the late 1960's, before personal computers and desktop publishing, so it was all made with typewriters, scissors, and polaroid cameras. It was sort of like Google in paperback form, 35 years before Google came along: it was idealistic, and overflowing with neat tools and great notions.
Stewart and his team put out several issues of The Whole Earth Catalog, and then when it had run its course, they put out a final issue. It was the mid-1970s, and I was your age. On the back cover of their final issue was a photograph of an early morning country road, the kind you might find yourself hitchhiking on if you were so adventurous. Beneath it were the words: "Stay Hungry. Stay Foolish." It was their farewell message as they signed off. Stay Hungry. Stay Foolish. And I have always wished that for myself. And now, as you graduate to begin anew, I wish that for you.
Stay Hungry. Stay Foolish.
Thank you all very much.
Steve Jobs ağlarken @ 16-08-2007 11:14 Bir önceki yazımda Steve Jobs'un Macintosh lansmanı sırasında ağladığı andan bahsetmiştim. Bu anın videosunu Youtube'dan buldum. Tarihin 1984 olduğunu ve o zaman için o bilgisayarın özelliklerinin ne kadar olağanüstü olduğunu düşünün. Sunum bittikten sonra alkışlar başlayınca Steve Jobs ağlamaya başlıyor.
Redfin'in CEO'su Glenn Kelman, Guy Kawasaki'nin girişimcilik için çizdiği toz pembe tabloyu biraz yere oturtmaya çalışmış. Özellikle bazı girişimcilerin başarı kazandıktan sonra geriye dönüp "sınavı çalışmadan geçtim diye hava atan üniversite öğrencisi" edalarını eleştiriyor. Özünde bunlar çok zor işler ama bundan dolayı o denli kıymetli bir deneyim diyor. Kullandığı tanım ise (Edmund Berger'den alıntılayarak) "Yaratmanın megalomanyak zevki (The megalomaniac pleasure of creation)" Örnek olarak Steve Jobs'un Mac'i lanse ederken gözlerinin yaşla dolduğu eski bir videoyu veriyor.
İkinci blog seçimim ise Seth Godin'in "Is good enough good enough?" yazısı. Bu yazıda Seth Godin günlük baskılara tepki vererek kabul edilebilir standardlarda işimizi yapmaya çalışmanın aslında vasatlıktan başka bir şey getirmediğini anlatıyor. Sürekli bir takım yeni işler, acil koşturulması gereken görevler çıktıkça sadece bunları kabul edilebilir seviyede tamamlayıp bir diğerine atlayıp duruyoruz. Günün sonunda çok meşgul tutuyoruz kendimizi, çok verimli çalışıyoruz ama ortaya anlamlı bir şey çıkaramamak içimizi kemire kemire eve dönüyoruz. Hep ileri dönük "hele şu x projesi bitsin, yılbaşı geçsin, yeni personel işe başlasın, bilmemne hedeflerini geçip üst yönetimi susturalım da sonra gerçekten süper bir şey yaparız" diye kendimizi avutuyoruz.
Halbuki bu kesinlikle verimli ama tamamen etkisiz tutum ile sadece kendimizi oyalayıp emeğimizi vasat işler için heba ediyoruz. Okulda ilk aldığımız yönetim dersinde ilk okuduğumuz kitap Peter Drucker'ın "Effective Executive" kitabı idi. Bu az bilinen klasik kitabında Peter Drucker, etkili olmanın sadece bir disiplin ve tutum konusu olduğunu, zeka yada analitik becerilerle ilgisi olmadığını savunuyor. Çünkü günlük baskılara göre değil önceliklere göre davranarak etkili olabiliriz ve bunun için çelik gibi bir disipline ihtiyaç var.
Öncelikleri baskıların önüne çıkarma konusunda Tom Peters bir makalesinde IBM'in kurucusu Thomas Watson'dan hoş bir alıntı yapmıştı. Watson'a göre mükemmelliğe hemen bugün ulaşmak mümkünmüş. "Hemen şu saniyeden itibaren mükemmel olmayan şeyleri yapmaktan vazgeçin, yeter." diyormuş Thomas Watson. Bunu açmak gerekirse önümüze gelen ilk işi Google, amazon.com, Toyota yada Nike nasıl yaparsa onun gibi ele alacak bir disiplinle yaklaşırsak her gün böyle adımlar atarak değişimi yakalayabiliriz. Karşımıza gelecek ilk problemi vasat çözümlerle geçiştirip vakit kazanmayı umarak bir sonrakinde o mükemmel işi yaparız diye düşünürsek aslında önemli bir fırsat maliyeti yaratıyoruz. Vasat işler yapmaktan başka hiçbir şeye vaktimiz kalmıyor.
Aslında her şey atacağımız bu ilk adımla ve bu adımları her gün tekrar tekrar atmaktan geçiyor.
"Binlerce kilometrelik yolculuk tek bir adımla başlar." Konfüçyüs
Sokak34 @ 09-12-2006 13:16 Sokak köpekleri ve sokak kedilerinin fotoğraflarını çeken bir arkadaşımın blogu. Siz de çektiğiniz fotoğrafları gönderebilirsiniz.
http://sokak34.blogspot.com
Turkcell Çağrı Merkezindeki Tuhaf Aksanlı Arkadaş @ 25-09-2006 02:48 Geçen gün Turk.Internet.com'da çıkan bir yazı geçenlerde Turkcell çağrı merkezini aradığımda konuştuğum tuhaf aksanlı ve tuhaf cevaplar verip beni hayrete düşüren arkadaşı açıklıyor. O gün İngilizlerin çağrı merkezlerini Hindistan'a taşıması gibi acaba Turkcell de Erbil yada Bakü'de çağrı merkezi mi açtı diye düşünüyordum. Meğer doğru cevap daha yakın bir yer, Erzurum imiş...
Şaka bir yana bu başka ülkelerde de gördüğümüz bir uygulama. Örneğin İngiltere'de Hindistan'a alternatif olarak (ülkenin daha gelişmiş güney bölgelerine göre neredeyse yarısı seviyesinde ücretler verdikleri) kuzey bölgelerinde ve İskoçya'da çağrı merkezleri açıldı. Gerçi Hindistan'daki kadar kalifiye eleman bulamıyorlar ancak en iyi eğitimli Hintli'de bile aksan sorunu olabiliyor. Ancak bazı firmaların -belki de Turkcell'in de- kasıtlı olarak standard aksanlı çağrı merkezi yetkilileri yerine müşterinin bulunduğu bölgenin -ama hafif seviyede- aksanına sahip olanlara yönlendirdiklerini duyuyorum. Yani güneyden arayanları güney aksanlı, kuzeyden arayanları kuzey aksanlı müşteri hizmetleri yetkililerinin karşılaması gibi. Maliyet dışında iletişimin kalitesini yükseltmek için de ülkenin farklı bölgelerine dağıtılmış çağrı merkezleri bir fırsat olarak ortaya çıkıyor.
Özellikle Türkiye'nin doğu bölgesinden arayan müşteriler nezdinde bu durum Turkcell'e puan kazandırsa da çağrı merkezi yetkililerinin eğitimindeki gedikleri kapatmaya yetmiyor. Eğer problemim doğru biçimde çözülebilseydi aksanı bu kadar rahatsız etmeyecek, hatta bir hayli de sempatik gelecekti doğrusu. Ama problem çözülemeyince Turkcell hizmetlerinin kalite algısı aksan problemi ile birlikte çok büyük bir darbe alıyor. Maliyet düşürme yada kurumsal sosyal sorumluluk konuları dışında da Turkcell'e rekabet avantajı sağlayabilecek bu parlak fikir, rakiplerinin fiyat-kalite dengesini sorguladıkları dönemde Turkcell'e tam tersine ayak bağı olabilir.
Spame karşı karıncalar @ 18-05-2006 09:51 Bir önceki yazımda özetlediğim Blue Frog deneyimine bakınca aklıma alternatif çözümler aradım geliyor. Blue Frog gibi başka organizasyonlar çıkarsa onlar da ciddi biçimde benzeri hacking sorunları ile karşılaşabilecektir. Biliyoruzki spamciler artık iyice organize olmuşlar ve bu tatlı gelir kaynağına bağımlı olmuşlardır. Ayrıca bu sistemlerin de açıkları olacak ve spamciler mutlaka bunları bulup değerlendirecektir.
Blue Frog gibi uygulamalar merkeziyetçi oldukları için gerillalar gibi davranan spamciler tarafından daima açık hedefler olacaktır. Eğer bu fikri alıp merkezi değil ama dağınık bir yapıda uygulayabilirsek daha etkili işleyebilir. Örneğin bu konularla ilgili bir kaç milyon internet kullanıcısı gelen spamlerin her hafta bir kaç tanesine yanıt gönderse blue frog gibi caydırıcı bir etki yapabilir. Eğer bunu bilgisayarındaki Google Toolbar gibi basit bir uygulama yada internet tarayıcılarındaki (Firefox ve Explorer'a ) standard bir özellik ile yapabilirlerse belki hergün on milyonlarca kullanıcıdan yüzmilyonlarca "spam istemiyorum" mesajı spamcilere ulaşmaya başladığında spam büyük bir darbe yiyecektir. Spamcilerin bir kaç merkezi organizasyona karşı savaşmaları mümkün ama on milyonlarca bilgisayar kullanıcısı ile savaşmaları mümkün olmayacaktır. Tıpkı Blue Frog sistemine saldıran Rus hackerin yaptığı gibi. Güvenlik açıkları olan onbinlerce bilgisayarı ele geçirip Blue Frog sistemlerine ulaşmaya çalışınca Blue Frog sunucuları cevap veremeyerek durdu. Söylediğine göre saldıran bilgisayarın %70'inde tekil IP numaraları varmış. Yani çok sayıda masum internet kullanıcısının bilgisayarları küçük küçük darbeler göndermiş. Saldıran tek bir bilgisayar olsa o IP numarasını kolaylıkla engellersiniz ama onbinlerce bilgisayar küçük küçük darbeler indirdiğinde tam anlamı ile bir karınca ordusu gibi saldıracaklardır. Hımm servisin adını bile koyabiliriz Ant Bite nasıl olur sizce? "> (<$BlogItemCommentCount$>) comments
Spam e-mail gönderenlere karşı şu ana kadar geliştirilmiş en ilginç (ve spamcilerin canını yakan) önlem son buldu. Blue Frog adlı bu servisin kullanıcıları kendilerine gelen spam emailleri bilgisayarlarına yükledikleri küçük programlar ile bu şirkete haber veriyorlar. Şirket bu kayıtları toplayıp yoğun olarak spam gönderen, profesyonelce bu işi yapanlara ve tanıtımını yaptıkları web sitelerine her bir kullanıcı adına "beni listeden çıkartın" emailleri gönderiyor. Email adreslerini vermeyen web sitelerinin ise web üzerindeki formlarını bile dolduruyorlar gerektiğinde. Ama bunların hepsi otomatik olarak Blue Frog'un yaratıcısı Blue Security adlı firmanın bilgisayarları ve geliştirdiği yazılım ile gerçekleştiriliyor. Her gün milyonlarca spam email gönderen bir organizasyona bu biçimde yüzbinlerce email ve başvuru gelmesi spamcilerin sistemlerinde cidd bir yük oluşmasına ve blue frog müşterilerini listelerinden çıkarmaya zorluyor. Öyleki en çok spam gönderen 10 kuruluş Blue Frog'un listesindeki kullanıcılara spam göndermemeyi kabul etmişti. Geçen haftalarda bir Rus hacker çok becerikli ve etkili biçimde Blue Frog ve bazı kurumsal müşterilerinin sistemlerini hack etti. Blue Frog geçen zaman içinde -giderek internet servis sağlayıcılar ve müşterilerine zarar veren- bu saldırılarla baş edemeyerek geri adım attı ve servisini kapattı.
Blue Frog'un yöntemi hakkında farklı görüşler var. Kimileri bunun bir hacking yöntemi olan "dos" olduğunu ve etik bir yöntem olmadığını savunmaktalar. Konunun hukuki boyutunu bilemem ama kuşku yokki spamin en önemli sebebi maliyeti çok düşük olduğu için çok düşük geri dönüş oranları ile bile karlı olabilmesi. Hatta bundan dolayı bu kadar çok email atmayı teşvik etmekte. Şu andaki bütün spam çözümleri kullanıcılara ULAŞMIŞ spamleri yakalayıp silmek üzerine kurulu. Bu sistemlerin spamcilerin gelecekteki davranışlarına bir etkisi yok. Onlara bir maliyet yaratmıyor. Blue Frog sisteminin gönderdiği yüksek miktardaki başvurular / emailler ise spamcilerin sistemlerine yük yaratarak çalışmalarını yavaşlatmakta ve bir "maliyet" yaratmakta. Email göndermeye bir maliyet eklenmesinin spami durduracağı fikri yeni değil ama tüm öneriler sadece spamciler değil "tüm" internet kullanıcılarına maliyet yüklenmesini önermekte ve hiç de uygulanabilir fikirler değildiler. Bu açıdan Blue Frog'u takdir etmek gerek. Küçük bir firmanın bu kadar etkili olduğunu görünce gerçekten akla ilk gelen şey sektörün büyük oyuncularının hatta devletlerin benzeri bir uygulamayı desteklemeleri halinde spame karşı büyük bir ilerleme sağlanabileceğini düşünmemek elde değil.
Umuyorum Blue Frog deneyimi yeni, yaratıcı ve yan etkileri olmayan yeni anti-spam araçlarının geliştirilmesine katkıda bulunur.
Cafe Crown ne kadar me-to? @ 04-04-2006 04:44 Geçtiğimiz pazar günkü yazısında Ali Atıf Bir, Cafe Crown'ın pazar payı ile ilgili olarak HTP Araştırma kaynaklı bir bilgiyi paylaştı. Piyasaya çıktıktan sonra 1 yıl içinde "2'si-3'ü biraradalar" segmentinde %37 gibi yüksek bir pazar payına ulaştığını görüyoruz. Ali Atıf Bir yazısında Ülker'in uyguladığı stratejinin bazı kilit özelliklerini anlatmış. Bana garip gelen bunların iyi uygulanmış bir me-to stratejisi olduğu ve arkasında bir "deha" ve "ilginç" bir stratejik akıl olduğunu yazması. Hani bunları herhangi bir kimse değil de bir pazarlama profesörü yazınca oldukça garipsedim.
Ülker aslında herşeyi tam kitabına uygun yapmıştır. Çok yaratıcı, ilginç yada deha gerektiren bir şey yok burada. Nescafe'nin isminden, iletişimine hatta ambalajına kadar benzerini yapıp kafa kafaya çarpışmaya çalışsa idi uncak o zaman buna me-to stratejisi demek gerekirdi. Herhalde çok basit ve çok büyük hatalara öyle alıştık ki doğru dürüst yapılan her işin arkasında "deha" aranır oldu.
Ülker pazara baktığında ürünü hiç tüketmeyen yada çok az tüketen kesime odaklandı. Bir çok örnekte görüldü ki pazar liderleri bu tip rakipler tarafından devrildiler. Japon otomotiv firmalarının ABD maceraları buna binlerce örnekten biridir. Bu açıdan bakıldığında marka bağımlılığı ve tüketimi yüksek çekirdek kahve tüketicileri yerine "bir-arada" segmentine odaklanmak gerektiği çok açık ortaya çıkıyor.
Bu pazar kesimi doğal olarak 200 gramlık büyük paketleri tüketmeyecektir. Hele hele birisi aklına getirmeden "dur canım bir Nescafe çekti." demeyecek bir grup. Yeni bir marka olduğunuzu da düşününce düşük gramajklı, düşük fiyatlı bir ürünün denenmesi de çok daha kolay olacaktı.
Ürün ile ilgili küçük bir detay da var. Bir paket kahveyi açtığınızda bir kaç hafta içinde o güzelim kokusunu kaybeder. Çok seyrek kahve içilen bir evde 6 ay önce açılmış bir kavanoz kahveden alınacak tatmin de oldukça düşük olacaktır. "bir-arada" segmentinin bir avantajı markası ne olursa olsun şimdi açtığınız vakumlu bir paketten çıkan tek kullanımlık bir kahve 6 ay önce açtığınız Nescafe'den çok daha lezzetli olacaktır. Yani rakip ile karşılaştırmada da büyük bir avantaj sağlıyorsunuz.
Aromalı kahvelere yönelmek de çok yaratıcı değil ama mantıklı bir tercih. Aslında Ali Atıf Bir'in öğrencilerine gösterdiği bir kaç temel rekabet stratejisinden biri: kanat taarruzu (flanking). Deterjancıların çok kere kullandığı bir taktik bu. Koku seçenekleri, ambalaj seçenekleri vb. koyarak rakibinde kafa kafaya çarpışmaktan kaçınmak bu. Ülker konumundaki firmalara kitaplarda da bu önerilir zaten.
Zaman içinde bu stratejinin devamı olarak (mesela yaza doğru) dondurma, soğuk içecekler gibi ürünlerde bu kanat taarruzuna devam edecektir. Ayrıca toplu tüketim alanlarında da (otobüs, vapur, cafe, kantin, lokantalar, işyerleri vb.) bir atak bekleyebiliriz. Zaten bu yönde sinyaller de görülüyor. Evlerde tüketilen 100-200 gramlık ürünlerde ise daha uzun dönemde bir hareketlenme olacaktır.
Sonuçta Ülker kahve pazarında iki yabancı rakibin az olduğunu gördü. Bu pazarın kendi dağıtım ve pazarlama ağına uygun olduğunu farkedip doğru bir stratejik ortaklık kurarak üretim yatırımlarından (ve kahve işini öğrenmesi için zaman harcamaktan) kaçındı. Herhangi bir pazarlamaya giriş kitabında ilk 30 sayfada anlatılan hedef pazarlama, segmentasyon ve rekabet stratejileri bölümlerini okuyup uygulamak yeterli. Belki de çok basit noktalarda bu kadar büyük hatalar yapıldığı için Ali Atıf Bir bu kadar etkilendi:)
Ülker'in farklılığı deha yada ilginç bir stratejik akıldan çok bildiğimiz temiz, analitik ve disiplinli çalışmadan başka bir şey değil. Etrafta bu akıl o kadar az ki demekki bu bile tek başına farklılaşma yolu olabiliyor. Böyle bir ortam da neden radikal bir yenilik peşinde koşulsun ki?
Yasak sanal kumarhanelere söker mi? @ 11-03-2006 09:07 Bugün gazetelerde Milli Piyango İdaresi'nin Başbakanlığa gönderdiği "Sanal Ortamda Oynatılan Talih Oyunlarına İlişkin Yönetmelik Taslağı" dikkat çekti. Taslağın detayları yayınlanmamakla beraber internet üzerinden kumar ve bahis oynatılmasını tamamen engellemeye yönelik olduğu anlaşılmakta. Kumar ve bahis oynatma amaçlı şirketlerin faaliyet göstermesi ve tanıtım faaliyetleri yürütmesi açıkça yasaklanıyor. Bu yönetmelik işleme konursa bu sitelerin işleri mutlaka zorlaşacaktır. Ancak mevcut teknolojik imkanlar ile kar potansiyeli düşünüldüğünde kumar ve bahis sitelerinin faaliyetlerini sürdürebilecekleri çok açık. Asıl kurban reklam gelirleri Milli Piyango'nun özelleştirilmesi öncesi değerinin artırılması için aldığı bu umutsuz ama anlaşılabilir çabanın belki de asıl kurbanları kumar sitelerinin reklamlarını yayınlayan internet siteleri olacak. Kumar siteleri gibi çevik hareket edemeyecek bu siteler mecburen reklamlardan ve ciddi bir gelir kaleminden yoksun kalacaklar.
